Biggenkruid en Leeuwentand
Het is weer zomer en er zijn weer volop gele composietjes aanwezig. Vandaag hadden we het er over: wat is nou het verschil tussen Gewoon Biggenkruid (Hypochaeris radicata) en Vertakte Leeuwentand (Leotondon autumnalis) bijvoorbeeld.
Onvertakte, niet bebladerde stengels geven geen probleem: dan heb je bijna altijd met een (ruige of kleine) Leeuwentand te maken en niet met Biggenkruid, maar als de stengels vertakt zijn?
De bladeren zijn verschillend: die van Biggenkruid eindigen in een diehoekige eindslip, die van Leeuwentand zijn lancet / lijnlancetvormig dus spitser, het woordje tand zegt het al
.

Blad gewoon biggenkruid
Er is een handig snel onderscheid: Vertakte leeuwentand heeft vaak een rode streep op de onderkant van de buitenste randbloemen en de bloembodem versmalt zich onder de plant geleidelijk, bij Biggenkruid plotseling.
Het lijkt allemaal heel duidelijk als je dat zo zegt, maar in de praktijk loopt het toch nogal door elkaar: de onderstaande foto links is van KU Leuven, dus zal wel kloppen, maar die bloem zou je toch op basis van deze twee dingen als Leeuwentand aanmerken…

Bloemhoofdje gewoon biggenkruid

Vertakte Leeuwentand

Gewoon biggenkruid

Dit is wel een heel mooie Vertakte Leeuwentand
Tenslotte: Biggenkruid heeft wel stroschubben die de lintbloempjes omvatten, en Vertakte leeuwentand niet.
De theorie is duidelijk, maar de praktijk ….
Aanvulling:
De lengtestreep bij biggenkruid is grijs, bij de vertakte leeuwentand rood.
Gewoon biggenkruid heeft behaard blad, vertakte leeuwentand bijna onbehaard.
Gewoon biggenkruid kan tot 80 cm hoog worden, vertakte leeuwentand maar tot 45 cm.
Rode Lijst
Naar aanleiding van een vraag (“weten jullie welke rode lijst soorten er in Zuidoost voorkomen?”) bedacht ik me dat ik eigenlijk helemaal niet weet welke soorten er op de Rode Lijst staan. Op onze streeplijst staat wel af en toe iets vermeld, maar een overzicht heb ik niet. Inmiddels wel , want ik heb het opgezocht: de Rode Lijst van plantensoorten uit 2000, aanvaard in 2004. Te downloaden via de Floron website of in te kijken via Wikipedia.
Ik heb de lijst van Floron gedownload en erbij aangekruist welke ik – zo uit het hoofd gezegd – wel eens in Zuidoost heb gezien. Dat zijn er 12:
Gewone agrimonie
Ondergedoken moerasscherm
Kluwenklokje
Hangende zegge
Brede orchis
Moeraswespenorchis
Kleverige reigersbek
Amandelwolfsmelk
Stijve ogentroost
Dwergviltkruid
Waterdrieblad
Borstelgras
Tot mijn verbazing zitten er een aantal niet bij waarvan ik altijd dacht dat die wel RL waren, zoals:
Kleverige ogentroost
Grote boterbloem
Zwanenbloem
Grote ratelaar
Duizendguldendekruid (echt, fraai en strand)
en zelfs aandachtsoorten staan er niet op als:
Dotterbloem
Kattenstaart
Mattenbies
Watergentiaan
Dat moet ik dus nog eens goed nazoeken.
Inventarisatie 31 mei 2009
Een prachtige dag. Vanwege allerlei omstandigheden heeft het even geduurd voor we weer naar ons hok konden, dus nu was het scoren geblazen! De Eggelte heeft zich ook nu weer met het determineren van grassen bewezen: gaat echt gemakkelijker dan de Heukels.
De spinselmot is actief in Zuidoost. In het gedeelte waar wij lopen waren veel bomen langs het water helemaal zilverig ingepakt. Onder het zilver spinsel kropen kleine rupsen. De zilverdraden lopen over het gras tussen de bomen door. Hans Mooren heeft op zijn Bijlmerfotoblog een mooie – surrealistische foto geplaatst. Overigens is de spinselmot onschuldig, blijkt ook uit het bericht in de Echo. [Heel wat anders dan de processierups, die overigens ook gesignaleerd is in Zuidoost, maarinmiddels is verwijderd.]
Veel duizendknopen: je ziet ook snel het verschil tussen waterpeper en (beklierde) duizendknoop: als de aar dunner is dan 5 mm is het een waterpeper.
We probeerden niet in de war te raken over:
- de hopklaver met het stekelpuntje aan het blad, en de kleine klaver met de balletrokjes bloemen;
- de rode kornoelje, die witte bloemen heeft;
- de muur met brede bladeren en 4 stijlen die toch echt geen bosmuur was … maar aha de buurvrouw had er wel 5, dus inderdaad: een watermuur;
- het koolzaad dat echt overal raapzaad bleek te zijn;
- het verschil in uiterlijk van een witte krodde die net begint te bloeien en een met hauwtjes;
- een woud van brandnetels en kleefkruid dat toch schijnaardbeid verborg;
- de rus met het korte schutblad dat een zilte (Gerardi) bleek;
- wel al bloeiend timoteegras (timotee heeft er twee), maar nergens vossenstaart gezien …
Het is bijna juni en we hebben dan ook al vele grassen gespot, maar onze favoriet, de heen, bloeit nog nergens.
Gezien:
- Abeel, grauw (opslag)
- Akkerkool
- Beemdgras, veld
- Boterbloem, blaartrekkende
- Boterbloem, kruipende
- Bijvoet
- Distel, akker
- Distel, speer
- Dotterbloem Abundantie C
- Dravik, ijle
- Duizendblad
- Duizendknoop, beklierde
- Ganzenvoet, mel
- Glanshaver
- Herik
- Herderstasje
- Hoornbloem, gewone
- Hopklaver
- Kamille, schijf
- Klaproos, bleke
- klaver, kleine
- Klaver, rode
- Klaver, witte
- Koekoeksbloem. dag
- Kornoelje, rode
- Kropaar
- Kruipertje
- Kweek
- Mannagras
- Melkdistel, gewone
- Moederkruid
- Mosterd, zwarte
- Muur, water
- Nagelkruid, geel
- Ooievaarsbek, zachte
- Perzikkruid
- Raaigras, engels
- Raapzaad
- Raket, gewone
- Reukgras
- Riet
- Rus, greppel
- Rus, zilte
- Schijnaardbei
- Struisgras, gewoon
- Timoteegras
- Varkensgras
- Vetmuur, liggende
- Weegbree, grote
- Witbol, gestreepte
- Witte krodde
- Zandkool, groot
- Zegge, ruige
- Zegge, valse vos
- Zegge, zwarte
- Zilverschoon
- Zuring, krul